Czytanie z dzieckiem to coś więcej niż tylko poznawanie bajek czy historyjek. To jeden z najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych sposobów wspierania jego rozwoju językowego, poznawczego i emocjonalnego. To także – a może przede wszystkim – piękna okazja do budowania relacji, bliskości i wspólnego spędzania czasu.
Zacznij jak najwcześniej – nawet zanim dziecko się urodzi
Czytanie warto zacząć już w ciąży. Maluch słyszy Twój głos, który staje się dla niego kojący i znajomy. Po narodzinach wspólne czytanie może stać się codzienną rutyną – niezależnie od wieku dziecka. Nigdy nie jest za wcześnie, by zacząć, i nigdy nie jest za późno, by kontynuować.
Dlaczego warto czytać z dzieckiem?
Wspólne czytanie to nie tylko rozwijanie mowy. To także nauka myślenia i zadawania pytań, poznawanie emocji i sytuacji społecznych, rozwijanie wyobraźni i empatii, a przede wszystkim budowanie więzi między dzieckiem a rodzicem.
Czytanie to nie obowiązek – to przyjemność
Nie zmuszaj dziecka do czytania. Jeśli nie ma ochoty, usiądź obok i sam czytaj na głos. Pozwól dziecku zajmować się swoimi sprawami – często z ciekawości zacznie zaglądać do książki. Dzieci uczą się przez obserwację, więc jeśli widzą, że książki są częścią Twojego życia, same również chętniej po nie sięgną.
Jak czytać z dzieckiem, by rozwijać mowę i zachęcać do książek?
Daj dziecku wybór. Nie narzucaj lektur. Nawet jeśli codziennie wybiera tę samą książkę, to dobrze – dzieci uczą się przez powtarzanie.
Pozwól na swobodę. Czytanie nie musi odbywać się od początku do końca. Niech dziecko samo przewraca strony, wybiera fragmenty, a nawet „czyta” po swojemu.
Zatrzymuj się przy ilustracjach. Pozwól dziecku przyglądać się obrazkom tak długo, jak tego potrzebuje.
Zadawaj pytania, np. „Co byś zrobił na miejscu bohatera?” albo „Jak myślisz, co się stanie dalej?”. Takie pytania rozwijają myślenie i język.
Wyjaśniaj trudne słowa. Odnoś nowe pojęcia do tych, które dziecko już zna.
Baw się razem z dzieckiem. Odgrywajcie role, zmieniajcie głosy, śmiejcie się wspólnie.
Czytajcie książki o codziennych sytuacjach. Pomaga to dziecku lepiej zrozumieć świat i radzić sobie z emocjami.
Czytajcie codziennie, choćby przez kilka minut. W łóżku, w kolejce, w tramwaju – każda chwila jest dobra.
Biblioteka i księgarnia – przygoda dla dziecka
Zabieraj dziecko do miejsc, w których są książki. Sam wybór książki może być świetną zabawą i wstępem do dalszych literackich przygód.
Na czytanie nigdy nie jest za wcześnie ani za późno
Czytanie z dzieckiem ma sens niezależnie od wieku. Nawet nastolatki i dorośli mogą czerpać radość ze wspólnej lektury, zwłaszcza jeśli lepiej rozumieją tekst słuchany niż pisany, na przykład w przypadku trudności językowych lub dysleksji. Wspólne czytanie może stać się początkiem głębokich rozmów, okazją do śmiechu albo po prostu sposobem na bycie razem.
Czytaj z dzieckiem codziennie – bez przymusu, z miłością.
Bo książka to coś więcej niż tylko tekst. To most między światem dziecka a światem dorosłych. Każde wspólne czytanie to kolejna cegiełka w budowaniu tego mostu.
Na podstawie: Kochańska, M. (2022). Zaburzenie rozwoju językowego u dzieci i młodzieży. Przewodnik dla rodziców i nauczycieli. IBE.
